Słownik terminów celnych: Kompendium Wiedzy
1. PODSTAWOWE TERMINY I IDENTYFIKACJA
Numer EORI: Unikalny identyfikator przedsiębiorcy w unijnym systemie celnym, niezbędny do każdej odprawy.
Kod Celny (CN): Numeryczna klasyfikacja towaru, od której zależą stawki cła oraz podatków.
Status towaru: Rozróżnienie na towary unijne (swobodny obrót) oraz nieunijne (pod dozorem).
Dług celny: Ogół należności przywozowych (cło, podatki) płatny przy imporcie towaru.
Zgłoszenie celne: Dokument (elektroniczny lub papierowy) deklarujący towar do konkretnej procedury celnej.
Dopuszczenie do obrotu: Procedura nadająca towarom spoza UE status towarów unijnych po opłaceniu należności.
2. DOKUMENTACJA I UPRAWNIENIA
Upoważnienie: Dokument pozwalający Agencji Celnej reprezentować Twoją firmę przed urzędem skarbowym.
Dokument SAD: Uniwersalne zgłoszenie celne stosowane w handlu z krajami spoza Unii Europejskiej.
Świadectwo Pochodzenia: Potwierdza kraj wytworzenia towaru, co pozwala na stosowanie preferencyjnych stawek cła.
Świadectwo ATR / EUR.1: Dokumenty uprawniające do obniżonej lub zerowej stawki cła z wybranymi krajami.
EAD: Wywozowy Dokument Towarzyszący. Potwierdza zgłoszenie towaru do procedury wywozu (zawiera numer MRN).
AEO: Status Upoważnionego Przedsiębiorcy, oznaczający wiarygodność i priorytetową obsługę podczas kontroli.
Karnet TIR: Dokument upraszczający procedury tranzytowe w międzynarodowym transporcie drogowym.
Karnet ATA: Międzynarodowy paszport dla towarów wywożonych czasowo (np. eksponaty na targi).
3. SYSTEMY I PROCEDURY
NCTS: System informatyczny służący do obsługi i kontroli elektronicznych deklaracji tranzytowych.
AES plus: System do elektronicznej obsługi zgłoszeń wywozowych, usprawniający eksport towarów.
Numer MRN: Cyfrowy identyfikator operacji celnej, umożliwiający śledzenie statusu przesyłki.
AIS / AES: Elektroniczne systemy służące odpowiednio do obsługi importu i eksportu.
Skład celny: Wyznaczone miejsce pod dozorem, gdzie towary czekają na odprawę bez opłat celno-podatkowych.
Procedury gospodarcze: Tryby pozwalające na przetwarzanie towarów z zawieszeniem lub zwrotem należności celnych.
Procedura 42: Import z jednoczesną dostawą wewnątrzwspólnotową, pozwalający na odroczenie płatności VAT.
Odprawa uproszczona: Pozwala na szybsze zwolnienie towaru do obrotu poprzez wpis do rejestru zgłaszającego.
4. PRZEDSTAWICIELSTWO I BEZPIECZEŃSTWO
Przedstawicielstwo bezpośrednie: Agent działa w imieniu klienta. Za dług celny odpowiada wyłącznie mocodawca (klient).
Przedstawicielstwo pośrednie: Agent działa w imieniu własnym, a agent i klient odpowiadają za dług celny solidarnie.
Gwarancja celna: Zabezpieczenie finansowe gwarantujące spłatę należności celno-podatkowych wobec urzędu.
Towary podwójnego zastosowania: Produkty cywilne mogące służyć celom militarnym (Dual-Use), wymagające pozwoleń.
Rewizja celna: Fizyczne sprawdzenie towaru i dokumentacji przez funkcjonariuszy w celu weryfikacji zgłoszenia.
Magazyn Celny: Miejsce do czasowego składowania towarów nieunijnych przed nadaniem im ostatecznego przeznaczenia.